Ο ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΛΤΡΟΥΪΣΜΟΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
Η ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΡΑΣΙΣ ΜΙΑΣ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗΣ ΚΡΗΣΣΑΣ
ΤΗΣ Δ-ΔΟΣ ΒΙΡΓΙΝΙΑΣ ΓΑΛΑΝΟΥΔΑΚΗ
Πῶς άνακούφιζεν έπί 22 ἒτη τούς ἀτυχεῖς τῆς Σπιναλόγκας. Ὁ ρόλος πού ἒπαιξε κατά τήν ἐπάνοδο τῶν Κρητῶν στρατιωτῶν ἐκ τοῦ Ἀλβανικοῦ μετώπου καί ἡ συμβολή της εἰς τήν μάχην τῆς Κρήτης.
ΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣΚΟΠΙΣΜΟΝ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
Η ‘ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΣ’, καίτοι εὑρίσκεται έν καθυστερήσει, ἐν τούτοις εἶναι ὑποχρεωμένη πλέον νά παρουσιάση εἰς τούς πολυπληθεῖς ἀναγνώστας της μίας εξαιρετικήν Κρῆσσαν, τῆς ὁποἰας ἡ έθνική καί κοινωνική δρᾶσις ὀμολογουμένως είναι ἂνευ προηγουμένου.
Πρόκειται λοιπόν περί τῆς δίδος Βιργινίας Γαλανουδάκη, τῆς γνωστῆς οἰκογενείας τοῦ Ἁγίου Νικολάου.
Ἀπό πολύ μικρά ἡ Γαλανουδάκη εἶχε ἒμφυτόν τόν πατριωτισμόν καί μαθήτρια τοῦ Δημοτικοῦ κατά τό ἒτος 1920 ήσχολείτο μέ τήν ἀποστολήν δεμάτων εἰς τόν στρατόν πού ἠγωνίζετο είς τήν Μικράν Ἀσίαν. Ἐπίσης είς ἡλικίαν 7 ἐτῶν ἐξεδηλώθησαν τά φιλάνθρωπα καί εύγενῆ αἰσθήματά της, διότι τήν είχαν τοποθετήσει εἰς τόν λαιμόν της ἓνα κουτί καί συνέλεγε χρήματα δι᾽ἓναν ἀσθενῆ συγχωριανόν της.
Τά αἰσθήματά της ὃμως τόσο ἦσαν ἀλτρουϊστικά καί πραγματικῶς χριστιανικά, ὢστε ἐπί 22 ἒτη ὑπῆρξεν ὁ παρήγορος ἂγγελος τῶν ἀποκλήρων τῆς Σπιναλόγγας, περιθἀλψασα καί τόν γνωστόν δημοσιογράφον Σπαρούνην ἐπί 15 ἒτη.
Πράγματι ἡ δίς Γαλανουδάκη τούς δυστυχεῖς αὐτούς τῆς Σπιναλόγγας ἐπί σειρά ἐτῶν ἐξυπηρέτησε κατά τρόπον ὁ ὁποίος προκαλεῖ τήν συγκίνησιν καί τόν θαυμασμόν. Παραμένουσα εἰς τόν Ἃγιον Νικόλαον εἶχεν ἀναλάβει ὃ,τι ἐνδιέφερε τούς ἀσθενεῖς τῆς Σπιναλόγγας, δηλαδή, τήν άλληλογραφίαν των, τήν ἀποστολήν δεμάτων πρός αὐτούς καί ἐν γένει ἐμερίμνα διά τήν λύσιν τῶν προβλημάτων των, ἐπικοινωνοῦσα διαρκῶς μέ τάς ἀρμοδίας ἀρχάς καί μέ ἐπιμονήν καί ὑπομονήν άφάνταστον νά ἐπιτυγχάνη ὃ,τι ἦτο ἐπωφελές διά τήν ἀνακούφισιν τῶν ἀσθενῶν τῆς Σπιναλόγγας, οἱ ὁποἰοι τήν ἀνεκήρυξαν ἐπἰτιμον πρόεδρον ἀπό τοῦ ἒτους 1934.
Κατά τήν διάρκεια τοῦ ἑληνοϊταλικοῦ πολέμου ἡ δίς Βιργινία Γαλανουδάκη προσέφερεν ἀνεκτιμήτους ὑπηρεσίας είς τόν τραχύν αὐτόν ἀγῶνα τοῦ ἒθνους, ἐργασθείσα μετά αὐταπαρνησίας εἰς τό Κρατικόν Νοσοκομεῖον Ἁγίου Νικολάου καί ἀποσπάσασα τἀ θερμά συγχαρητήρια τῆς ἐπισκεφθείσης τότε τό ἐν λόγω Νοσοκομείον τῆς Πριγκηπίσης Φρειδερίκης.
Ἐπίσης ἡ δίς Γαλανουδάκη ἐπρωτοστάτησεν εἰς τήν ἀνέγερσιν τοῦ σχολείου Ἁγίου Νικολάου, τό ὁποῖον ἀκολούθως μετετράπη είς νοσοκομεῖον. Κατά τήν ἰδίαν ἐποχήν άνεμίχθη είς τά συσσίτια καί τήν διανομήν τροφίμων είς τάς οίκογενείας τῶν μαχομένων.
Ἑκεί ὃμως πού ἡ ἐθνική δρᾶσις φθάνει είς τό κατακόρυφον εἶναι ἡ συμβολή της εἰς τήν σκληράν Μάχην τῆς Κρήτης, όπου ἐριψοκινδύνευσε ἀκόμη καί τήν ζωήν της.
Κατά τήν διάρκειαν τῆς βαρβαρικῆς κατοχῆς τῶν Γερμανῶν ἡ δίς Γαλανουδάκη ὑπήρξε ὁ στόχος τῶν κατακτητῶν, διότι ἐπί 15 ἒτη εἶχε φιλοξενήσει είς τήν οἰκίαν της τόν ὑποπρόξενον τῆς Μ. Βρεττανίας λοχαγόν Τζών Πετλέμπουρι, δηλαδή τόν ὑπ´ἀριθμόν 1 κατάσκοπον, ὃστις καί έφονεύθη εἰς τό Ἡράκλειον καί εὑρέθη τό πτῶμα του διάτρητον. Έξ ἀφορμῆς τούτου ἡ δίς Γαλανουδάκη παρηκολουθεῖτο ὑπό τῶν Γερμανῶν καί ἡ οἰκία της ὑφίστατο ἐρεύνας κατ´ἐπανάληψιν, καίτοι ἀναγκαστικῶς ἐφιλοξένει Γκεσταπίτας. Ἡναγκάσθη δέ νά καύση ἒγγραφα καί άλλα πολύτιμα στοιχεῖα, τά ὁποῖα εὑρίσκοντο σέ δυό βαλίτσες.
Ἀλλά καί ἓνα χαρακτηριστικό δεῖγμα τοῦ φλογεροῦ πατριωτισμοῦ τῆς ὑπερόχου αὐτῆς Κρήσσης εἲναι τό ἀκόλουθον: Ὃταν έπί κατοχής ὁ πρόεδρος τοῦ γερμανικοῦ στρατιδικείου Χανίων ἢθελε νά ἐρευνήση τήν οἰκίας τῆς δίδος Γαλανουδάκη, αὓτη τόν ἠνάγκασε νά παρακολουθῆ τήν προσευχή της καί νά ἀκούση δίς τόν ἐθνικόν ὓμνον πού τόν ἒπαιζε εἰς τό πιάνο.
Εἰς τήν Νεάπολιν εἶχεν ἀνακριθῆ διότι ἐν ἀγνοία της μετέφερεν εἰς τήν Μονήν Κρυσταλλιένας ὃπου ἐκρατούντο 300 ἐκλεκτοί διανοούμενοι τοῦ Νομοῦ Λασηθίου 2 πακέτα τσιγάρα, εἰς τά ὁποῖα εὑρέθησαν ἐπαναστατικαί ἐπιστολαί, καταδικασθεῖσα είς 30 ἡμέρες κράτησιν, τήν ὁποίαν έπρεπε νά ἐκτίση εἰς τάς φυλακάς Ρόδου.
Ἡ δίς Γαλανουδάκη ἐπέδειξε ἒτι μεγαλύτερον πατριωτισμόν καί αὐταπαρνησίαν ὃταν ἐπέστρεψαν οἱ Κρῆτες ἀνἀπηροι τοῦ Ἀλβανικοῦ ἀγῶνος καί οἱ άλλοι στρατιῶται εἰς τήν γενέτειράν των. Καί ὃταν τό πρῶτον πλοῖον ἒφθασεν εἰς τόν Ἃγιον Νικόλαον καί οἱ Ἰταλοί εἰς ουδένα ἐπέτρεψαν νά ἐπικοινωνήση μετά τῶν ἐπαναπατριζομένων Κρητῶν πολεμιστῶν, ἡ δίς Γαλανουδάκη ἐπεβιβάσθη διά τῆς βίας εἰς τήν βενζινάκατον καί ἒφθασεν πλησίον τῶν στρατιωτῶν, εἰς τούς ὁποίους προσέφερε ἂνθη καί τσιγάρα. Καί ἀπό τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐργάζεται νυχθημερόν ἀψηφοῦσα τά τόσα ἐμπόδια διά νά φθάσουν οἱ στρατιῶται εἰς τάς οἰκογενείας των. Ἀναλαμβάνει ἡ ἰδία τήν ἀλληλογραφίαν των. Ἐπισκέπτετο αὐτούς καθημερινῶς καί μεριμνᾶ διά τήν διατροφήν των ἐν συνεργασία πάντοτε μέ τήν πατριωτικήν ὁργάνωσιν ῾Στοργή῾ καί οὓτω χάρις εἰς αυτήν ὁλοι οἱ ἐπανελθόντες Κρῆτες στρατιῶται καί τραυματίαι ἐντός ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος φθάνουν εἰς τάς ἐστίας των. Κατά τό διάστημα τῆς κατοχῆς ἡ δίς Γαλανουδάκη συμμετέσχε καί αὐτή εἰς τήν μάχην τῆς Κρήτης καί προσέφερεν εἰς τόν ἀπελευθερωτικόν ἀγῶνα ὃτι τῆς ἐπέτρεπον οἱ άσθενείς της δυνάμεις. Ἐπί κατοχῆς Ἰταλῶν έπισκέπτεται εἰς τα φυλακάς τούς κρατουμένους.
Κατόπιν διαβημάτων της καί τῆς προέδρου τῆς ᾽Στοργῆς᾽ κ. Τζώρτζη, ἐπίσης μέ μεγάλη ἐθνικήν δρᾶσιν τῆς γνωστῆς οἰκογενείας ἐξ Ἱεραπέτρας Μελᾶ, παρά τάς ἰταλικάς ἀρχάς κατώρθωσαν τόν κρατούμενον Χαρ. Μανουσάκην ἐξ Ἱεραπέτρας, τόν γνωστόν ἐπιχειρηματίαν, νά τόν μεταφέρουν εἰς Νοσοκομεῖον. Αἱ ένέργειαί των αὐταί ἐσυνεχίσθησαν καί ἐν τέλει ἐπέτυχον τήν ἀπελευθέρωσιν όλων τῶν κρατουμένων.
Ἐπίσης εἰς τήν Βιάννον ἡ δίς Γαλανουδάκη καί ἡ κ.Τζώρτζη διενήργουν ἐράνους.
Ἡ δίς Γαλανουδάκη μετημφιεσμένη εἰς Κρητικόπουλο
Ἡ Γαλανουδάκη διέμενον εἰς τό χωρίον Λακώνια κατά τήν κατοχήν, καί μίαν ἡμέραν ἀντιμετωπίζουσα τήν ἒλλειψιν ἂρτου ἀπεφάσισε νά μεταβῆ είς Ἃγιον Νικόλαον συνοδευομένη ὑπό τῆς φίλης της Μαρίας Βογιατζῆ, ὑπαλλήλου τοῦ Δήμου. Ἐπειδή ὃμως καθ᾽ ὁδόν ὑπῆρχε κίνδυνος νά τάς ἐπιτεθοῦν Ἰταλοί στρατιῶται, μετεμφιέσθη ἡ Γαλανουδάκη εἰς ρακοφόρον καί ἡ φίλη της είς νύμφην, οὓτως ὣστε νά παρουσιάζουν ζεῦγος νεονύμφων. Ἐν τἐλει αἱ δύο φίλαι ἒφθασαν εἰς Ἃγιον Νικόλαον καί ἐπρομηθεύθηκαν τό πρῶτο ψωμί ἀπό κριθάρι κα ποσότητα πατατῶν.
Ἐλησμονήσαμεν νά σημειώσωμεν ὃτι ἡ δις Γαλανουδάκη ἀπό τό ἒτος 1932 ἀρχίζει ἡ δρᾶσις της μἐ τούς προσκόπους, συνεργασθεῖσα διά τήν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐθνικοῦ τοὐτου θεσμοῦ μετά τοῦ νῦν εἰσαγγελέως κ. Μαντούνα κατά δε τήν προσκοπικήν ἑορτήν εἰς τήν σχολήν τοῦ Ἁγίου Νικολἀου άνεκηρύχθη βασίλισσα τῆς βραδυᾶς αἱ δε 600 ψῆφοι τάς ὁποίας ἒλαβε ἠγοράσθησαν παρά τῶν θαυμαστὼν της, τό προκῦψαν ποσόν διετέθη διά τήν άγοράν στολῶν τῶν προσκόπων.
Καί ἓνα ὡραῖον ἀνέκδοτον, τό ὁποῖον ἀφορᾶ τήν ζωήν τῆς Γαλανουδάκη, θεωροῦμεν σκόπιμον νά τό ἀναφέρωμεν:
Ἐπί δικτατορίας Παγκάλου, ὁ δικτάτωρ ἐπεσκέφθη τήν Κρήτην μετά τοῦ στρατηγοῦ Ὀθωναίου καί τοῦ ἀειμνήστου Ἰωσήφ Κουνδούρου, ἐπιβαίνων τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ Ἀετός μέ Κυβερνήτήν τόν ἣρωα Βασίλειον Λιάσκον.
Ἡ δίς Γαλανουδάκη, μαθήτρια, ὑπεδέχθη τούς ἐπισήμους διά νά προσφέρει ἀνθοδέσμην έκ μέρους τοῦ Δήμου εἰς τόν Πάγκαλον. Μη γνωρίζουσα ὃμως αὐτόν καί παρασυρθεῖσα ἀπό τήν ναυτικήν στολήν του Λιάσκου προσέφερε εἰς αὐτόν τήν ἀνθοδέσμην καί τόν προσεφώνησε. Ὁ Λιάσκος ἀμέσως ἐνεχείρησε τήν ἀνθοδέσμην εἰς τόν δικτάτορα, ἀλλά τόσην έντύπωσιν τοῦ ἐπροξένησεν ἡ Γαλανουδάκη, ὣστε ἀμέσως τήν ἐζήτησεν εἰς γάμον. Ὃσον ἀφορᾶ ὃμως τήν κοινωνικήν της δρᾶσιν, ἡ ὁποία ἀφορᾶ κυρίως τό θερμόν ἐνδιαφέρον, τό ὁποίον ἐπέδειξεν διά τους ἀποκλήρους της Σπιναλόγγας, νομίζομεν πώς περί αύτοῦ θα ἒπρεπε νά ἡσχολείτο ἡ Ἀκαδημία μας.